English
۱۳۹۶ جمعه ۲ تير
بیمارستان سیدالشهدا فارسان
 
پيامبر اكرم (ص):هر كس يك شبانه روز از بيمارى پرستارى كند، خداوند او را با ابراهيم خليل محشور مى‏كند
سخن روز:
آموزش مادران قبل ازبارداري

آنچه خانم ها بايد درباره ي مراقبت پيش از بارداري بدانند

در اين مقاله قصد داريم با مطرح كردن سوالاتي كه ممكن است براي خانم ها پيش بيايد قدمي در راه كاهش عوارض قابل پيشگيري در بارداري برداريم اميد است كه مفيد واقع گردد.

1-آيا مي دانيد مراقبت پيش از بارداري چيست؟ مجموعه اي از بررسي ها و آزمايشات است كه قبل از بارداري انجام مي شود تا عوامل خطر موثر بر بارداري شناسايي گردد. طي اين مراقبت ها، سلامت جسماني و رواني مادران آينده مورد ارزيابي قرار گرفته و آموزش هاي لازم به خانواده ها ارائه مي گردد همچنين راهكارهايي جهت حذف يا كاهش عوامل خطر پيشنهاد مي شود.

2- چرا مراقبت پيش از بارداري اهميت دارد؟ مراقبت هاي قبل از بارداري يكي از عوامل مهم حفظ سلامتي مادر و جنين است. بسياري از عوارضي كه بر سرانجام حاملگي موثرند قبل از حاملگي قابل تشخيص و درمان مي باشند،اكثر زنان هنگامي متوجه بارداري خود مي شوند كه جنين ايشان از مرحله ساخت سيستم عصبي وقلبي گذشته است، به عبارتي دوران طلايي را جهت پيشگيري از برخي ناهنجاريها از دست داده اند. عده اي از خانم ها در سنين بارداري از بيماريهاي مزمن مختلف رنج مي برند كه خود بيماري يا دارو هاي مصرف شده طي بيماري مي تواند اثرات نامطلوبي روي بارداري آنها داشته باشد. رفتار هاي پرخطر مانند كشيدن سيگار و يا قليان موجب كمبود وزن هنگام تولد مي شود.حتي ابتلا به بيماريهاي مقاربتي مانند ايدز و مصرف موادمخدر نيز موجب ايجاد عوارض سوء حاملگي مي گردد. تشخيص به موقع و درمان مناسب اين شرايط پيش از وقوع بارداري باعث مي گردد مادر دوران بارداري بي خطري تري را طي كند و شانس بيشتري براي بدنيا آوردن، نوزاد سالمي داشته باشد.

3- در چه زناني مراقبت پيش از بارداري بايد انجام شود؟ *زناني كه تمايل به باردارشدن دارند. *زنانيكه به قصد باردارشدن روش پيشگيري از بارداري خود راقطع كرده اند يا مي خواهند قطع كنند. * زناني كه نتيجه تست حاملگي آنها منفي شده است*زناني كه ازهيچ روشي براي پيشگيري از بارداري استفاده نمي كنند* زناني كه داراي بيماريهاي زمينه اي ( ديابت ، فشار خون...........)و يا شرايط خاص موثر بر بارداري هستند.

 4-بيماري ها و شرايط تاثير گذار بر بارداري كه نيازمند توجه ويژه كدامند؟-بيماريهاي قلبي، ديابت، فشار خون بالا، كم خوني ، تالاسمي مينور،اختلالات رواني ، صرع، سل تحت درمان، بيماري تيروئيد، اضافه وزن و كمبود وزن، اختلالات شديد تغذيه اي، عفونت هاي علامت دار واژينال، تخمدان پلي كيستيك، مصرف كنندگان مواد مخدر،آرتريت روماتوييد، لوپوس، سن زير 18 و بالاي 35 سال، فاصله بارداري تا زايمان قبلي كمتر از 3 سال، بارداري پنجم و بالاتر، سابقه سقط مكرر، مرده زايي ، ناهنجاري جنيني، زايمان نوزادكم وزن و نارس، زايمان زودرس يا ديررس، اختلال ژنتيكي در يكي از والدين يا بستگان درجه يك، مشكلات دهان و دندان

5-مهم ترين اقدام پس از شناسايي بيماريها كدامند؟ ا. پس از شناسايي عارضه يا بيماري و تا زماني كه رفع يا كنترل نشده است بايد به منظور جلوگيري از بروز حاملگي پر خطر از يك روش مطمئن پيشگيري از بارداري استفاده شود. 2. در صورتي كه نتيجه بررسي هاي پيش از بارداري غير طبيعي است يعني عارضه يا بيماري وجود دارد بايد تا رفع و كنترل كامل آن پيگيري هاي لازم جهت درمان بيماريها توسط پزشك و ماما انجام گيرد.

6-زمان مناسب براي انجام مراقبت پيش از بارداري چه زماني مي باشد؟ بهتر است حداقل 3 ماه قبل از بارداري انجام شود و در صورت انجام يكبار مراقبت پيش از بارداري تا يكسال نياز به تكرار آن نيست.

7-آيا مي دانيد خدماتي كه در مراقبت قبل از بارداري ارائه مي گردد كدامند؟ 1. مصاحبه با مادر در خصوص : سابقه بيماريها ، مشكلات ژنتيكي ، مصرف سيگار و دخانيات ، مشكلات بارداري هاي قبلي و رفتارهاي پر خطر ( براي مادر رفتار پر خطر توضيح داده شود ) 2.   انجام معاينات ضروري شامل:معاينات دهان و دندان،تيروئيد،قلب،ريه،پستان ها،شكم و اندام ها اندازه گيري فشارخون، نبض، وزن و قد 3. در خواست آزمايشات تكميلي شامل: آزمايشات خون ، ادرار، انجام نمونه برداري پاپ اسمير و انجام سونوگرافي .4ارايه آموزش و توصيه هاي لازم در زمينه هاي:    بهداشت فردي    بهداشت دهان ودندان    بهداشت رواني    بهداشت جنسي    رژيم غذايي مناسب و استفاده از اسيد فوليك    زمان مناسب باردارشدن و قطع روش پيشگيري از بارداري 5.   تجويز قرص اسيد فوليك به مدت 3 ماه از قبل از بارداري 6.   انجام واكيسناسيون( در صورت تزريق واكسن سرخجه بايد حداقل تا يك ماه از يك روش موثر پيشگيري از بارداري استفاده كنيد)

8- آيا مي دانيد بيماريها و عوامل خطر در دوران بارداري چگونه كنترل مي شوند؟ در صورتي كه مادر مبتلا به برخي بيماري‌ها باشد و با همان وضعيت باردار شود ممكن است تأثيرات جبران ناپذيري بر سلامت وي و جنين‌اش بگذارد .به عنوان مثال: زناني كه آلوده به ويروس ايدز هستند اگر دردوران پيش از بارداري به طور مناسب درمان شوند، مي‌توانند احتمال انتقال ويروس به جنين خود را كاهش دهند و بالعكس اگر قبل از بارداري درمان نشوند و يا تشخيص داده نشود احتمال انتقال ويروس به جنين زيادتر است. علاوه بر اين، زناني كه آسم، صرع، بيماري اتوايميون، بيماري كليوي، قلبي و فشارخون بالا دارند نيز بايد قبل از تصميم به بارداري تحت نظر پزشك باشند. مشاوره ژنتيك بايد در خانواده‌هايي كه سابقه بيماري‌هاي ژنتيك داشته و يا پدر و مادر نسبت فاميلي دارند صورت گيرد. سابقه سقط مكرر، مرده زايي و تولد نوزاد ناهنجار نيز جزو موارد لازم جهت مشاوره قبل از بارداري است. هم چنين در مورد زناني كه به صورت مرتب از دارو استفاده مي‌نمايند مشاوره پيش از بارداري لازم است. 1- مراقبت‌ پيش از بارداري در مادران ديابتي: ديابت يا بيماري قند، به علت ناتواني بدن در توليد يا مصرف هورمون “انسولين” پديد مي‌آيد. ما اكنون مي‌دانيم كه كليد يك بارداري سالم براي خانم‌هاي مبتلا به ديابت، كنترل قند خون است. كنترل قند خون بايد پيش از دوران و در طول دوران بارداري انجام گيرد. از اين رو لازم است قند خون بيماران مرتب بررسي شود. با كنترل قند خون و مراقبت‌هاي صحيح پزشكي، احتمال يك بارداري بدون مشكل و تولد نوزاد سالم همانند مادران غير ديابتي خواهد بود. علي‌رغم پيشرفت‌هاي اخير، در نوزادان متولد شده از مادران ديابتي به ويژه آنهايي كه كنترل قند خون مناسبي نداشته‌اند، هنوز هم خطر پيدايش نقايص مادرزادي بيشتر است. در صورت عدم كنترل مناسب قند، قند خون و مواد زايد حاصل از اختلال سوخت قند كه در خون مادر با غلظت بيش از حد طبيعي وجود دارند، از جفت مي‌گذرند و وارد بدن جنين مي‌شوند و احتمال تولد نوزاد با نقايص مادرزادي را افزايش مي‌دهند. در طول ۶هفته اول بارداري، اندام‌هاي جنين شكل مي‌گيرند. قند خون بالا در طول اين هفته‌ها بر رشد اندام‌هاي جنين اثر مي‌گذارد و مي‌تواند سبب ايجاد نقايص مادرزادي شود. از ديگر عوارض ديابت مادر در جنين عبور قند از سد جفتي و افزايش قند خون جنين مي باشدكه منجر به افزايش توليد انسولين توسط جنين مي گردد.پس از تولد نوزاد، ترشح انسولين ادامه مي‌يابد لذا ممكن است سطح قند خون نوزاد، كاهش يافته و دچار كاهش شديد قند خون و تشنج ‌شود. 2-    مراقبت‌ پيش از بارداري درمادران مبتلا به كم‌خوني: اگر در بررسي آزمايشات ابتلا به كم‌خوني تشخيص داده شد لازم است قبل از اقدام به بارداري، تحت نظر پزشك جهت درمان كم خوني اقدام نمايد. كم‌خوني در بارداري منجر به احساس خستگي در طول بارداري و ايجاد شرايط نامناسب هنگام زايمان و تولد نوزاد كم‌وزن و يا نارس مي‌گردد. 3-مراقبت‌ پيش از بارداري درمادران داراي اضافه وزن يا چاقي: خانم‌هاي چاق بايد قبل از حامله شدن وزن خود را كاهش دهند، زيرا چاقي خطر زايمان زودرس و عوارض زايمان را افزايش مي‌دهد. طبق تحقيقات، نوزادان زنان چاق، بيشتر در معرض خطر نقايص هنگام تولد مانند بيماري‌هاي قلبي هستند. در ضمن چاقي مي‌تواند عارضه فشارخون بالا و ديابت در حاملگي را هم افزايش دهد. بنابراين به زنان چاق توصيه مي‌شود،كه قبل از بارداري وزن خود را به وزن ايده آل برسانند و اين‌كار حتما بايد زير نظر پزشك يا متخصص تغذيه صورت گيرد تا رژيم غذايي مناسب و حاوي پروتئين‌ و ويتامين‌ كافي براي آنها در نظر گرفته شود. براي اطمينان از سلامت حاملگي بايد از يك رژيم غذايي سالم، متعادل و سرشار از انواع مواد مغذي استفاده كند. نكته: مادر بايد حداقل 3 ماه پيش از باردار شدن به وزن ايده آل بدن خود برسد. در صورت بارداري سلامت كودك تا حد زيادي به متعادل بودن وزن بدن مادر بستگي دارد. 4-مراقبت‌ پيش از بارداري درمادراني كه داروهاي مضر براي جنين مصرف مي كنند : لازم است مادران قبل از باردار شدن در مورد داروهاي مصرفي با پزشك معالج خود مشورت كنند و از مصرف خودسرانه دارو حتي مسكن‌هاي معمولي پرهيز نمايند .خانم‌ها بايد پيش از بارداري، مصرف داروهايي را كه ممكن است براي رشد و تكامل جنين مشكل ايجاد كند، قطع كنند. مثلاً داروي رآكوتان كه براي درمان جوش صورت (آكنه) استفاده مي‌شود، مي‌تواند منجر به نقايص شديد در جنين شود و حتما بايد حداقل يك‌ماه قبل از شروع بارداري قطع شود. داروهايي (مانند لووستاتين) كه براي كاهش كلسترول خون به‌كار مي‌روند و برخي داروهاي فشار خون هم بالقوه خطرناكند. اگر دارويي را نمي‌توان كاملاً قطع كرد، لازم است آن را با انواع بي‌خطرتر (طبق توصيه پزشك) جايگزين نمود. درخانم‌هايي كه به دليل بيماري‌هاي اعصاب و روان، داروهاي ثبات دهنده روان مصرف مي‌كنند، تصميم نهايي براي قطع يا ادامه مصرف دارو نياز به بررسي دقيق وضع بيمار و شرايط او داشته و مي‌بايست زير نظر پزشك صورت گيرد.. حتي داروهاي بدون نسخه هم ممكن است خطرآفرين باشند. بنابراين توصيه مي‌شود كه در زمان لقاح و قبل از آن، هيچ داروئي بدون مشورت با پزشك مصرف نشود.

تذكر1: اگر مادر روش پيشگيري از بارداري را قطع كرده و تصميم به بارداري دارد و نياز به گرفتن عكس راديولوژي يا هر نوع تصويربرداري براي ايشان پيش آمد حتما به پزشك خود اطلاع دهد تا قبل از اقدام از عدم بارداري وي اطمينان حاصل گردد. استرس و نگراني و عوامل استرس‌زا و غيرضروري مي‌تواند بر روند زندگي و بارداري مادرتأثيرگذار باشد پس وي بايد سعي كند از اين عوامل دوري نمايدبه زوجين جوان توصيه ميشود ابتدا همديگر را خوب بشناسند و سپس با توافق هم بچه دار شوند تا هر چه بيشتر لذت شيرين پدر و مادر شدن را درك نمايند.

تذكر2:از نظر علمي ثابت شده است كه سيگار كشيدن مادر باردار، رشد جنين را كند كرده و احتمال تولد نوزاد با وزن كم را تقريبا دوبرابر مي‌كند. همچنين سيگاري بودن زن باردار تاثير زيادي درافزايش سقط خودبه‌خودي، زايمان زودرس و تولد نوزاد مرده دارد. به همين علت متخصصان توصيه مي‌كنند، اگر تصميم به بارداري داريد حتما پيش از اقدام به آن، اعتياد به سيگار و ساير مواد را ترك كنيد و گرنه بهتر است تا ترك كامل، بچه‌دار نشويد.

 تذكر 3: بارداري زن در سنين پايين تر از 18 سال و بالاتر از 35 سال صلاح نيست. بنا براين در صورت امكان، بارداريمي‌بايست در گروه سني 35-20 سال صورت گيرد.

تحقيقات انجام شده نشان مي‌دهد كه در بارداري‌هاي زير 18 سال و بعد از 35 سال مشكلات و عوارض جدي براي جنين و مادر ممكن است به وجود آيد. فاصله دو بارداري نيز بهتر است از 3 سال كمتر نباشد چرا كه باعث كمبودهاي تغذيه‌اي مادر خواهد شد. آيا نياز است خانم هايي كه قبل از بارداري ورزش نكرده اند در طول بارداري ورزش را شروع نمايند؟ ورزش و تحرك هميشه براي سلامت توصيه شده است و افرادي كه قبل از حاملگي فعاليت و تحرك بيشتري داشته‌ باشند به دليل قوي بودن عضلات دور مفصل، كمتر دچار درد و مشكلات مفصلي‌ شايع در دوران بارداري مي‌شوند. البته معمولا به زنان ورزشكار توصيه نمي‌شود كه هنگام بارداري ورزش را كنار بگذارند، بلكه فقط لازم است ورزش‌هاي سنگين را قطع كرده و به نرمش‌هاي سبك ادامه دهند. برعكس، زناني كه تا قبل از بارداري ورزش نمي‌كردند، لازم نيست در زمان بارداري ورزش كنند چون به اين گونه فعاليت‌ها عادت ندارند و اين كارمي تواند بالقوه براي آنها و جنينشان خطرناك باشد.

9- آيا عملكرد ورفتار پدر درعوارض بارداري موثر است؟ علاوه بر تأثير رفتار مرد در سلامت روان و جسم زن حامله، روابط شغلي ، مصرف سيگار، الكل و مواد مخدر، بيماري‌هاي ژنتيكي، ايدز و بيماري‌هاي عفوني ـ مقاربتي در مرد مي‌تواند در سلامت مادر و جنين نقش مهمي داشته باشد. بنابراين لازم است پدران آينده هم خود را براي بارداري و مراقبت‌هاي آن آماده كنند. *در حال حاضر در تمامي مراكز بهداشتي ـ درماني امكان ارائه خدمات مراقبت پيش از بارداري توسط پزشك و ماما فراهم مي‌باشد. خدمات مراقبت پيش از بارداري شامل مشاوره، آموزش، آزمايش، معاينات دندانپزشكي و ساير معاينات باليني و... مي باشد. در صورتي كه مادران قصد بارداري داشته باشند مي‌توانند با مراجعه به اين مراكز اين خدمات را دريافت و با استفاده از راهنمايي‌هاي كادر بهداشتي ـ درماني بارداري سالم و مطمئني را برنامه‌ريزي نمايند.

 نويسنده: فريبا دباغ زاده كارشناس ارشد مامايي/ كارشناس مادران معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشكي اهواز

فيلم هاي مرتبط به قبل  بارداري 

  آزمايشات قبل از بارداري
 

 

 

امتیازدهی
میانگین امتیازها:5 تعداد کل امتیازها:1
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
width=6
width=8
تعداد بازدیدکنندگان امروز 3 تعداد بازدیدکنندگان دیروز 26 تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 199550 تعداد کاربران بر خط 2 تعداد کاربران لاگین بر خط 0
Powered by DorsaPortal